20.02.2021, 15:33

Bizden neden bir Nietzsche çıkmadı?

Goethe Schopenhauer'u, Schopenhauer Wagner'i, Wagner Nietzsche'yi besledi. Hristiyanlık, Platon’un pagan (çok tanrılı) okulunun görüşlerinin hâkim olduğu Helenistik dünyada yeşerdi. Platon, hocası Sokrates öldüğünde 28; Aristoteles, hocası Platon öldüğünde 36; Nietzsche, hiç tanışmadığı hocası Schopenhauer öldüğünde 16 yaşındaydı.

Nietzsche, 176 yıl önce bir din görevlisinin oğlu olarak dünyaya geldi. Friedrich Wilhelm ismiyle vaftiz edildi; çünkü babası koyu bir kral taraftarı olarak, oğluna Prusya Kralı IV. Friedrich Wilhelm'in ismini lâyık görmüştü. Geliniz görünüz ki, Nietzsche, ilerleyen yaşamında bir otorite düşmanı kesildi. Yaşam onu, dinî ya da politik olsun, her türden otoriteye başkaldıran bir filozofa dönüştürecekti.

Tıpkı “düşünüyorum öyleyse varım”ın Descartes’ı ya da “kendini bil”in Sokrates’i hatırlattığı gibi, “Tanrı öldü” ifadesi de akla Nietzsche’yi getirir. Tanrı ölmüştür. Tanrı’nın ölümünün anlamı, ahlaki değerlerin ve değerlendirmelerin alanında yatar. Tanrı ölmüştür. Zannımca Nietzsche’nin önemsediği ise Tanrı'nın ölümü karşısında insanların takınacakları tavır ve içine düşecekleri boşluğu aşma istençleridir.

Bizden neden bir Nietzsche çıkmadı?

Bizden neden Nietzsche çıkmadı sorusuna gelelim..

Bizden neden bir Nietzsche çıkmadı diye hayıflanmak doğru değildir. On dokuzuncu yüzyılın puslu havasında yaşamış olan Nietzsche’nin, eserlerinde kendi toplumunun kültürel ve ahlaki değerlerinin sorununu ele alması doğaldır. Tanrı ölmüştür. Tanrı’yı öldüren ise batıdır. Tanrı’nın ölümü aşkınlığın çöküşü ve bunu takiben, hayatın temeli ve hayata değer veren ahlaki yükümlülük duygusunun kaybolmasıdır. Nietzsche Hristiyanlığın getirdiği ahlaksallığın, iyinin ve kötünün ötesinde bir yaşam tahayyül etmiş ve teolojik ön yargıların ahlaksal ön yargılardan ayrılmasının ve ahlaksallığın yıkıma uğramasının elzem olduğunu anlatmak istemiştir.

Nietzsche’nin Tanrı’yı öldürdüğü o dönemlerde bizde Tanrı ölmemişti. İyilik ölmemişti. O dönemde bizim coğrafyamızda bilgelik kokan şiirler, destanlar okunuyordu. Bilgelik kokan bu şiirler, divan ve halk edebiyatları insan sevgisini, dayanışmayı, dostluğu, kardeşliği, merhameti, yardımlaşmayı öğütlüyordu. “Bölüşürsek tok oluruz bölünürsek yok oluruz” diyen Yunus Emre’nin sesi işitiliyordu.

Nietzsche’nin yaşadığı on dokuzuncu yüzyıl coğrafyasında yaşanan hava şimdi bizde de sirayet etmeye başladı. 19. yüzyılda Batı’nın puslu havasını anlamak mümkün değildi ama şimdi anlıyoruz. Nietzsche’yi bu büyük dehayı şimdi anlıyoruz..

Nietzsche “Tanrı öldü” tespitini 19.yy Batı toplumunda değerlerin çöküşünü gözlemleyerek yapmıştır. ‘’Ben bu kulaklara göre ağız değilim,’’ diyerek de aslında kendisini sonraki kuşakların anlayacağı kehanetinde bulunmuştur. Nitekim de doğrudur. Nietzsche’nin Tanrı’nın ve iyiliğin öldüğünü söylediği o yıllarda biz iyiliği öldürmemiştik. Beslendiğimiz kadim geleneğin, kültürün iyilik anlayışı altında emin ellerdeydik sanki...

Nietzsche’nin tıpkı Zerdüşt de dediği gibi ip cambazı gibi, insanlık da bir uçurumun üzerindedir, o “sonsuz hiç”in üzerinde asılı kalmıştır. İnsanlık, öteye gitmekten ibaret olan özünü kaybettiğinde artık gidecek hiçbir yeri de kalmayacaktır.

Nietzsche’nin Zerdüşt’ün başına yazdığı bir söz ile noktalamak istiyorum: ‘Herkes ve hiçkimse için’... Bu da şu demek: Anlayabilecek durumda olan herkes anlayabilir; ama işte, hiçkimse o durumda değil...” Oruç Aruoba

Yorumlar (3)
Sevim Akyurt 1 hafta önce
Sayın yazar, yazılarınızı yeni takip etmeye başladım, beğenerek okuyorum kaleminize sağlık, lütfen yazmaya devam edin..
Kemal Arıkan 1 hafta önce
Cümleler çok etkili ve akıcı harika bir kaleminiz var takip ediyoruz merakla yazılarınızı başarılar dilerim.
Emine 6 saat önce
Yazılarınızdaki samimiyet içtenlik çok güzel ellerinize emeğimize sağlık
Günün Anketi Tümü
Bugün seçim olsa kime oy verirsiniz?
Bugün seçim olsa kime oy verirsiniz?
5
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Namaz Vakti 02 Mart 2021
İmsak 05:51
Güneş 07:14
Öğle 13:06
İkindi 16:15
Akşam 18:48
Yatsı 20:06